Jak zadbać o siebie i innych pod kątem różnych wrażliwości sensorycznych?
DE&INeuroróżnorodność

Filter:

Date
Subject

Jak zadbać o siebie i innych pod kątem różnych wrażliwości sensorycznych?

Publish date: 29 kwietnia, 2025

Jak zadbać o siebie i innych pod kątem różnych wrażliwości sensorycznych?

Przygotowane przez Magdę Kurowską (Senior DEI & Engagement Specialist w Nationale-Nederlanden Polska) i Idę Tyminę (samorzeczniczkę spektrum autyzmu i ADHD)

W dzisiejszym dynamicznym środowisku pracy, zrozumienie i dbanie o potrzeby zarówno swoje, jak i innych, jest kluczowe dla dobrostanu. To nie jest proste zadanie, dlatego przygotowałyśmy praktyczny przewodnik, który pomoże Ci lepiej zrozumieć i zarządzać wrażliwością sensoryczną w różnych aspektach życia codziennego.

Wrażliwość sensoryczna to nasz poziom tolerancji pod względem m.in. dźwięków, czucia głębokiego (propriocepcji), dotyku, temperatury, smaku, zapachu, wzroku. Podajemy trochę przykładów, jak możesz zadbać o siebie i innych w wymienionych aspektach. Dla niektórych to będzie o komforcie, a dla innych o tym, czy w ogóle są w stanie funkcjonować.

Wskazówki stworzyłyśmy z myślą o osobach pracujących w Centrali Nationale-Nederlanden Polska. Może nie wszystko będzie odpowiadało Twojemu miejscu pracy, ale na pewno znajdziesz coś dla siebie!

Wrażliwość na dźwięk

Jakie masz możliwości zadbania o siebie?

  • Zmień miejsce, w którym siedzisz. Możesz się wyciszyć np. w kubiku.
  • Załóż słuchawki wygłuszające lub zatyczki (najlepiej jeszcze dojeżdżając do biura, zwłaszcza, jeśli korzystasz z komunikacji miejskiej).
  • Powiedz osobom w swoim otoczeniu, dlaczego potrzebujesz się odizolować.
  • Wyłącz dźwięk powiadomień w Teams i Outlook.

Jakie masz możliwości zadbania o innych?

  • Postaraj się poznać preferencje i potrzeby osób ze swojego otoczenia.
  • Chcesz z kimś porozmawiać? Zamiast dyskutować na open space, pójdź do aneksu kuchennego lub zarezerwuj salkę. Nie tylko po to, żeby zadbać o inne osoby w otoczeniu. Być może Tobie nie przeszkadza gwar, żeby skupić się na rozmowie, ale osobie, z którą rozmawiasz to może sprawiać dużą trudność.
  • Wyłącz dźwięki powiadomień w telefonie / na komputerze.

Wrażliwość proprioceptywna (czucie głębokie)

Jakie masz możliwości zadbania o siebie?

  • Zmień pozycję ciała co pewien czas, np. popracuj w pozycji stojącej. Skorzystaj z regulowanego biurka.
  • Skorzystaj z ergonomicznych akcesoriów, takich jak piłka do siedzenia (u nas w biurze są takie specjalne krzesła bez oparcia).
  • Zrób przerwy na rozciąganie i lekkie ćwiczenia. Zniwelujesz uczucie napięcia mięśniowego i poprawisz koncentrację.
  • Skorzystaj z przedmiotów, które mogą pomóc rozładować napięcie proprioceptywne, np. piłeczki antystresowej lub gumy oporowej.

Jakie masz możliwości zadbania o innych?

  • Postaraj się poznać preferencje i potrzeby osób ze swojego otoczenia.
  • Jeśli planujesz spotkanie, rozważ przerwy na rozciąganie lub chwilę ruchu, szczególnie w dłuższych spotkaniach.
  • Możesz powiedzieć, że wstawanie w trakcie, rozciąganie się jest ok, pod warunkiem, że nie rozprasza innych osób uczestniczących.
  • Upewnij się, że przestrzeń jest bezpieczna dla poruszających się osób. Sprawdź czy na podłodze nie ma przedmiotów, o które ktoś mógłby się potknąć.

Wrażliwość na dotyk/temperaturę

Jakie masz możliwości zadbania o siebie?

  • Ubierz się tak jak Ci wygodnie (z zachowaniem odpowiedniego ubioru do sytuacji). Jeżeli nie wiesz jaki dresscode obowiązuje w danej sytuacji, zapytaj np. osobę przełożoną. Unikaj materiałów i faktur, które mogą być dla Ciebie drażniące, np. wełnianych ubrań.
  • Nie lubisz się przytulać? To ok, nie musisz. Nawet jak wszyscy się ściskają np. podczas składania życzeń. Możesz powiedzieć np. życzę Ci wszystkiego najlepszego, ale nie przepadam za przytulaniem.

Jakie masz możliwości zadbania o innych?

  • Postaraj się poznać preferencje i potrzeby osób ze swojego otoczenia.
  • Zapytaj, czy temperatura w pomieszczeniu jest odpowiednia dla wszystkich.
  • Masz ochotę kogoś przytulić (abstrahując od tego, że w miejscu pracy lepiej wyrazić swoją sympatię w inny sposób)? Powiedz np. „Mam ochotę przytulić Cię na pożegnanie. Czy to będzie ok?”.
  • Pamiętaj, że niektóre osoby mogą odczuwać dyskomfort z powodu fizycznej bliskości. Zachowuj odpowiednią odległość i przestrzeń osobistą, szczególnie w wąskich korytarzach.

Wrażliwość na smak/zapach

Jakie masz możliwości zadbania o siebie?

  • Miej przy sobie zapach neutralizujący (np. chusteczki zapachowe lub delikatny spray neutralizujący).
  • Wybieraj miejsce w biurze z dala od kuchni lub miejsc, gdzie są częste intensywne zapachy.

Jakie masz możliwości zadbania o innych?

  • Postaraj się poznać preferencje i potrzeby osób ze swojego otoczenia.
  • Masz silną niechęć do niektórych zapachów? Jeżeli komentujesz coś, co dla Ciebie brzydko pachnie, uważaj, żeby komentarzem kogoś nie urazić. Przykładowo, zamiast „Ale to śmierdzi”, powiedz, że „Rozprasza mnie ten zapach”.
  • Unikaj używania intensywnie pachnących kosmetyków w biurze.
  • Jeśli planujesz spotkanie z przekąskami, staraj się uwzględnić produkty o łagodnych smakach, które będą bardziej uniwersalne.
  • Dbaj o wietrzenie pomieszczenia.

Wrażliwość wzrokowa

Jakie masz możliwości zadbania o siebie?

  • Zmień miejsce pracy na bardziej oddalone od jaskrawych świateł lub blisko okna, jeśli wolisz naturalne światło.
  • Zmień pozycję lub odległość od źródeł światła, np. monitora lub lampki biurkowej.
  • Dostosuj jasność i kontrast ekranu.

Jakie masz możliwości zadbania o innych?

  • Postaraj się poznać preferencje i potrzeby osób ze swojego otoczenia.
  • Korzystaj z zasłon lub żaluzji, by regulować poziom światła naturalnego.
  • Daj znać osobom w otoczeniu, jeśli zamierzasz zmieniać oświetlenie (np. zasłonić okno lub zgasić światło).
  • Jeśli tworzysz prezentację, zadbaj o to, by slajdy były czytelne i nie zawierały migających elementów.
  • Ustal z osobami, z którymi przebywasz w jednym pomieszczeniu natężenie światła.

Magdalena Kurowska

magistra psychologii, aktualnie na podyplomowych studiach z neuroróżnorodności w miejscu pracy na SWPS. Od 2019 roku zajmowała się różnymi aspektami HRu, ale zawsze przeplatała je z budowaniem kultury włączającej. Pasja, wiedza i działania Magdy w obszarze DEI wraz z otwartością organizacji zaowocowały ostatnio utworzeniem jej oficjalnego stanowiska: Senior DEI and Engagement Specialist w Nationale-Nederlanden Polska. Ceni ciekawość i szacunek do różnych poglądów.

Ida Tymina

edukatorka, samorzeczniczka, aktywistka. Swoje doświadczenia zaczęła opisywać w 2020 roku na profilu @ida_ma_autyzm na Instagramie. W ramach podcastu IDA ROZMAWIA przeprowadza wywiady z neuroodmiennymi przedstawicielkami różnych zawodów i ekspertkami w temacie autyzmu i ADHD. Prowadzi entuzjastycznie przyjmowane spotkania na temat neuroróżnorodności w miejscu pracy i inkluzywnego języka w instytucjach publicznych, organizacjach pożytku publicznego i międzynarodowych firmach (BNP Paribas, AstraZeneca, Nationale-Nederlanden, Mercer, Biogen, AMS, Grupa PZU…). Jako samorzeczniczka reprezentuje osoby neuroodmienne w mediach i na międzynarodowych konferencjach (m. in. Autism-Europe Congress, Neuroshow).